Lấn chiếm đất đai giải quyết thế nào?

Tôi vừa xây xong nhà cấp 4 kiêng cố trên phần đất mà gia đình tôi ở từ trước đến nay cũng đã nhiều năm, phần đất này do ông bà Nội tôi để lại cho Cha tôi đến nay là tôi. Sau khi tôi xây xong thì hàng xóm có sang và nói rằng nhà tôi đã xây lấn chiếm trên đất của nhà hàng xóm khoản 3m ngang. Do trước đây thấy ông bà Nội tôi khó khăn nên nhà hàng xóm có cho mượn một phần đất bên cạnh để đủ cất nhà che nắng che mưa. Thấy nhiều năm qua gia đình tôi vẫn sống trong căn nhà cũ đó nên hàng xóm không lên tiếng, nay việc tôi cất nhà kiêng cố như thế này sẽ ảnh hưởng đến quyền lợi của họ sau này nên họ thông báo để tôi có biện pháp xử lý. Việc lấn chiếm này bản thân tôi cũng không biết do đã sinh sống từ nhỏ đến lớn ở đây như vậy. Hàng xóm có đưa ra giấy Chứng nhận quyền sử dụng đất cho thấy phần đất 3m kia là của họ.

Luật sư cho tôi hỏi việc tôi xây nhà như vậy có vi phạm pháp luật hay không? Tôi nên giải quyết trường hợp này như thế nào khi nhà đã xây xong cũng không thể tháo dỡ.

Để xác định hành vi lấn chiếm đất nhà hàng xóm có phải là hành vi vi phạm pháp luật hay không thì trước tiên ta căn cứ theo quy định tại Điều 176 Bộ luật dân sự 2015 quy định về mốc giới ngăn cách giữa các bất động sản. Theo quy định này thì chủ sở hữu bất động sản chỉ được dựng cột mốc, hàng rào, trồng cây, xây tường ngăn trên phần đất thuộc quyền sử dụng của mình. Tức là chỉ được xây dựng, sử dụng đối với phần đất mà mình được nhà nước công nhận quyền sử dụng.

Bên cạnh đó thì tại điều 12, Luật Đất đai 2013 có quy định rằng hành vi lấn chiếm đất đai là một trong những hành vi bị cấm

Theo đó thì lấn đất là việc người đang sử dụng đất tự dịch chuyển mốc giới hoặc ranh giới thửa đất để mở rộng diện tích đất sử dụng mà không có sự cho phép của một trong hai chủ thể là cơ quan quản lý nhà nước về đất đai và người sử dụng hợp pháp diện tích đất bị lấn đó. Còn chiếm đất là việc sử dụng đất thuộc một trong các trường hợp như là tự ý sử dụng đất mà không được cơ quan quản lý nhà nước về đất đai cho phép; tự ý sử dụng đất thuộc quyền sử dụng hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác mà không được tổ chức, cá nhân đó cho phép; sử dụng đất được Nhà nước giao, cho thuê đất đã hết thời hạn sử dụng mà không được Nhà nước gia hạn sử dụng; sử dụng đất trên thực địa mà chưa hoàn thành các thủ tục giao đất, cho thuê đất theo quy định của pháp luật.

Tóm lại, từ những lập luận cùng những căn cứ pháp lý đã nêu trên ta có thể khẳng định rằng hành vi lấn chiếm đất nhà hàng xóm là một hành vi vi phạm pháp luật. Cụ thể đây là hành vi lấn chiếm đất bị cấm theo quy định của Luật đất đai 2013.

Khi phát hiện mình đã lấn chiếm sang đất của hàng xóm, tuy không cố ý nhưng trường hợp này bạn đã xây dựng nhà lên trên phần đất lấn chiếm đó thì hướng giải quyết như sau:

- Thứ nhất, là cần tiến hành hòa giải với nhà hàng xóm. Theo quy định của pháp luật thì hòa giải là thủ tục bắt buộc đầu tiên trong quá trình giải quyết tranh chấp. Bên cạnh đó thì nhà nước khuyến khích các bên tranh chấp đất đai tự hòa giải hoặc giải quyết tranh chấp đất đai thông qua hòa giải ở cơ sở: các bên có thể thỏa thuận về mức bồi thường thiệt hại, biện pháp khắc phục… Bạn cần thỏa thuận, hòa giải với nhà hàng xóm, đưa ra phương án đền bù thích đáng đối với phần diện tich mà nhà hàng xóm bị lấn chiếm đó.

- Thứ hai, nếu hàng xóm không hòa giải được thì bạn có thể gửi đơn đến ủy ban nhân dân cấp xã nơi có tranh chấp đất đai để yêu cầu hòa giải. Lúc này Chủ tịch ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm tổ chức hòa giải. Nếu hòa giải thành thì hai bên làm theo biên bản hòa giải thành.

- Thứ ba, nếu tại ủy ban nhân dân cấp xã mà hai bên hòa giải không thành thì bạn lại tiến hành thủ tục nộp đơn khởi kiện hoặc đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp đến cơ quan có thẩm quyền. Theo đó thì:

+ Bạn nộp đơn khởi kiện đến tòa án nhân dân: Nếu tranh chấp đất mà đương sự có giấy chứng nhận hoặc một trong các loại giấy tờ quy định tại điều 100 của Luật Đất đai;

+ Hoặc nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp tại ủy ban nhân dân có thẩm quyền: Nếu tranh chấp đất mà đương sự không có giấy chứng nhận hoặc một trong các loại giấy tờ quy định tại điều 100 của Luật Đất đai.

Như vậy, có thể thấy rằng, nếu không may lấn chiếm đất của hàng xóm thì hướng giải quyết tốt nhất là hòa giải và đền bù thích đáng cho nhà hàng xóm. Còn nếu không hòa giải được thì bắt buộc phải nhờ đến cơ quan có thẩm quyền giải quyết. Cần lưu ý rằng hành vi lấn chiếm đất đai là hành vi vi phạm pháp luật, tức là bên lấn chiếm là người có lỗi, do đó nếu khởi kiện ra tòa thì bạn sẽ là người phải nộp án phí. Vì vậy, cần cân nhắc giải quyết để không mất nhiều thời gian và tốn kém chi phí.

Hãy liên hệ với Luật Tô Vàng ngay bây giờ để trò chuyện với luật sư của chúng tôi nếu các thông tin trên chưa giải đáp được vấn đề của quý khách đang gặp phải. Chúng tôi sẽ lắng nghe những vấn đề pháp lý mà quý khách hàng đang đối mặt và cung cấp những lời khuyên đáng tin cậy và chính xác. Luật Tô Vàng - Luật sư Cần Thơ - Dịch vụ pháp lý chuyên nghiệp.