Đăng ký cha mẹ là người phụ thuộc có cần xác nhận thu nhập?

01-08-2025

Đăng ký cha mẹ là người phụ thuộc có cần Ủy ban nhân dân xã/phường xác nhận thu nhập không?

Việc đăng ký người phụ thuộc để giảm trừ gia cảnh khi tính thuế thu nhập cá nhân là quyền lợi hợp pháp của người nộp thuế. Tuy nhiên, không ít người còn lúng túng về thủ tục, đặc biệt là có cần UBND xã/phường xác nhận thu nhập hay không khi đăng ký cha mẹ là người phụ thuộc. Trong bài viết này, Công ty Luật Tô Vàng sẽ phân tích cụ thể dựa trên các văn bản pháp luật hiện hành để giúp bạn hiểu rõ vấn đề.

1. Người phụ thuộc là gì?

Người phụ thuộc là cá nhân không có hoặc có thu nhập rất thấp, sống phụ thuộc tài chính vào người nộp thuế, và đủ điều kiện được kê khai để giảm trừ gia cảnh khi tính thuế thu nhập cá nhân (TNCN).

Theo quy định tại Thông tư 111/2013/TT-BTC, người phụ thuộc bao gồm:

- Con cái chưa đến tuổi lao động hoặc đang học đại học, cao đẳng;

- Vợ/chồng không có khả năng lao động hoặc không có thu nhập;

- Cha mẹ ruột, cha mẹ vợ/chồng, cha mẹ nuôi hợp pháp không có thu nhập hoặc thu nhập thấp;

- Người khác mà người nộp thuế trực tiếp nuôi dưỡng theo quy định.

Mục đích của việc đăng ký người phụ thuộc là để giảm bớt nghĩa vụ thuế cho người nộp thuế khi họ có trách nhiệm nuôi dưỡng người khác.

2. Người phụ thuộc là cha mẹ có được giảm trừ thuế TNCN Không?

Theo quy định tại Thông tư số 111/2013/TT-BTC (được sửa đổi bởi Thông tư số 79/2022/TT-BTC), cha đẻ, mẹ đẻ; cha vợ, mẹ vợ (hoặc cha chồng, mẹ chồng); cha nuôi, mẹ nuôi hợp pháp… đều được xem là người phụ thuộc nếu đáp ứng điều kiện về thu nhập và khả năng lao động.

Tuy nhiên, không phải cha mẹ nào cũng được tự động tính giảm trừ. Người nộp thuế cần xét đến các yếu tố cụ thể như độ tuổi, tình trạng thu nhập, và khả năng lao động của cha mẹ.

3. Điều kiện đăng ký cha mẹ là người phụ thuộc?

Trường hợp cha mẹ đã ngoài độ tuổi lao động

Cha mẹ sẽ được tính là người phụ thuộc nếu: Không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm không vượt quá 1.000.000 đồng từ tất cả nguồn.

Trường hợp cha mẹ còn trong độ tuổi lao động

Phải đồng thời đáp ứng 2 điều kiện sau:

- Bị khuyết tật hoặc mắc bệnh không có khả năng lao động (có giấy tờ y tế hợp pháp chứng minh);

- Không có thu nhập hoặc thu nhập trung bình tháng không vượt quá 1.000.000 đồng.

Lưu ý: Trường hợp này phải có giấy tờ y tế như giấy xác nhận khuyết tật, hồ sơ bệnh án hợp lệ (AIDS, ung thư, suy thận mãn, v.v.).

4. Đăng ký cha mẹ phụ thuộc có cần xã xác nhận thu nhập không?

Hiện nay, theo quy định tại Thông tư 79/2022/TT-BTC, không có yêu cầu người nộp thuế phải xin giấy xác nhận thu nhập hoặc bản kê khai có xác nhận của xã, phường khi đăng ký cha mẹ là người phụ thuộc.

Người nộp thuế tự kê khai thông tin và tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của nội dung kê khai.

5. Hồ sơ cần chuẩn bị?

Khi đăng ký giảm trừ gia cảnh cho cha mẹ, người nộp thuế cần chuẩn bị:

- Bản chụp CMND/CCCD của cha mẹ

- Giấy tờ chứng minh quan hệ: Giấy khai sinh, sổ hộ khẩu, Thông báo số định danh cá nhân,…

- Giấy xác nhận khuyết tật/hồ sơ bệnh án (nếu trong độ tuổi lao động và không có khả năng lao động)

- Tờ khai đăng ký người phụ thuộc theo mẫu 20-ĐK-TH-TCT

6. Người nộp thuế cần chịu trách nhiệm gì?

Luật Quản lý thuế hiện hành quy định rõ: Người nộp thuế phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính chính xác và trung thực của hồ sơ.

Do đó, nếu có sai lệch về điều kiện người phụ thuộc, hoặc kê khai gian dối để được giảm trừ thuế, người nộp thuế có thể bị:

- Truy thu thuế

- Phạt vi phạm hành chính

- Chịu trách nhiệm pháp lý khác theo quy định của pháp luật

Lời khuyên: Dù không bắt buộc nộp xác nhận thu nhập, người nộp thuế nên giữ lại các giấy tờ gốc, bản chụp chứng minh thu nhập/thất nghiệp (nếu có) để chứng minh khi cơ quan thuế kiểm tra.

Những điểm cần lưu ý:

- Không cần xác nhận thu nhập từ UBND xã/phường nếu cha mẹ đã hết độ tuổi lao động và không có thu nhập hoặc thu nhập dưới mức quy định.

- Không phải mọi trường hợp cha mẹ đều được tính là người phụ thuộc. Nếu cha mẹ còn trong độ tuổi lao động, bắt buộc phải có giấy tờ chứng minh không có khả năng lao động.

- Một người chỉ được tính là người phụ thuộc cho một người nộp thuế trong cùng một khoảng thời gian. Tránh tình trạng nhiều người cùng đăng ký một người phụ thuộc.

- Phải lưu giữ đầy đủ hồ sơ chứng minh người phụ thuộc và xuất trình khi cơ quan thuế yêu cầu. Dù không nộp ngay lúc đăng ký, hồ sơ vẫn cần sẵn sàng khi kiểm tra.

- Không được kê khai sai sự thật. Nếu bị phát hiện kê khai không đúng, người nộp thuế có thể bị truy thu thuế và xử phạt theo quy định của Luật Quản lý thuế.

- Chỉ được giảm trừ người phụ thuộc kể từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng, nếu đăng ký đúng thời hạn. Trường hợp nộp muộn, chỉ được tính từ tháng đăng ký.

Bạn cần hỗ trợ làm hồ sơ người phụ thuộc?

Với kinh nghiệm hơn 10 năm trong lĩnh vực pháp lý và thuế, Công ty Luật Tô Vàng chuyên hỗ trợ:

- Tư vấn điều kiện người phụ thuộc hợp lệ

- Hướng dẫn kê khai và chuẩn bị hồ sơ đúng quy định

- Đại diện làm việc với cơ quan thuế khi cần thiết

Liên hệ ngay Công ty Luật Tô Vàng để được hỗ trợ

Gọi ngay Hotline/Zalo: 0939 13 13 16 để được tư vấn sơ bộ miễn phí !!!