Dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi): Mở rộng phạm vi xử lý hình sự hành vi chuẩn bị phạm tội

27-10-2025

Dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi): Mở rộng phạm vi xử lý hình sự hành vi chuẩn bị phạm tội

1. Mở rộng trách nhiệm hình sự: Phòng ngừa tội phạm từ gốc

Trong Dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) do Bộ Công an chủ trì soạn thảo và dự kiến trình Quốc hội vào Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV năm 2025, một điểm đáng chú ý là đề xuất mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm hình sự đối với hành vi chuẩn bị phạm tội.

Cụ thể, 06 tội danh được đưa vào phạm vi xử lý ở giai đoạn chuẩn bị gồm:

Tội mua bán người
Tội mua bán người dưới 16 tuổi
Tội bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật
Tội sản xuất, buôn bán hàng giả
Tội sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm
Tội sản xuất trái phép chất ma túy

Việc mở rộng này nhằm ngăn chặn sớm hành vi phạm tội, giảm thiểu hậu quả nghiêm trọng, đồng thời đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm ngày càng phức tạp.

2. Bố cục và nội dung nổi bật của Dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi)

Dự thảo lần này được xây dựng công phu với bố cục gồm 03 phần, 25 chương và 411 điều. So với Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), dự thảo đã:

Bỏ 01 chương và 18 điều luật
Giữ nguyên 180 điều luật
Bổ sung 03 điều luật mới, trong đó có các tội danh phù hợp với thực tiễn như:
- Tội vi phạm quy định về xử lý chất thải thông thường và chất thải rắn sinh hoạt (Điều 220)
- Tội sử dụng trái phép chất ma túy (Điều 242)
- Tù chung thân không xét giảm án (Điều 40)
Sửa đổi, bổ sung 231 điều luật, trong đó:
- 50 điều sửa đổi về nội dung
- 08 điều luật liên quan đến việc bỏ hình phạt tử hình
- 02 điều luật điều chỉnh để phù hợp với tổ chức bộ máy mới của lực lượng Công an và các bộ ngành sau khi sáp nhập

3. Điều chỉnh định lượng tiền trong định khung hình phạt

Một thay đổi quan trọng là nâng định lượng là tiền trong các tội danh có căn cứ định tội, định khung hoặc phạt tiền. Cụ thể, các mức tiền trong Bộ luật Hình sự mới sẽ được tăng gấp đôi so với quy định hiện hành, căn cứ trên:

Mức lương cơ sở tăng 2,04 lần
Thu nhập bình quân đầu người tăng 2,02 lần (năm 2025 so với năm 2015)

Việc điều chỉnh này đảm bảo tính răn đe, phù hợp với thực tiễn kinh tế - xã hội và tránh tình trạng mức hình phạt tiền bị “lỗi thời” so với giá trị thực tế.

4. Mở rộng phạm vi trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại

Bên cạnh xử lý cá nhân, dự thảo Bộ luật cũng mở rộng trách nhiệm hình sự đối với pháp nhân thương mại đối với 09 tội sau:

Mua bán người
Mua bán người dưới 16 tuổi
Lừa đảo chiếm đoạt tài sản
Làm, tàng trữ, vận chuyển, lưu hành tiền giả
Làm giả giấy tờ có giá, công cụ chuyển nhượng
Làm giả tài liệu trong hồ sơ chào bán chứng khoán
Gian lận bảo hiểm xã hội, thất nghiệp
Gian lận bảo hiểm y tế
Vi phạm quy định về quản lý chất thải nguy hại

Điều này phù hợp với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, đồng thời nâng cao trách nhiệm pháp lý của tổ chức, doanh nghiệp trong hoạt động kinh doanh.

5. Kỳ vọng từ một đạo luật mang tính chiến lược

Dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ cập nhật quy định pháp luật mà còn thể hiện tư duy pháp lý tiến bộ, thực tiễn và phòng ngừa sớm. Mục tiêu hướng tới là:

Tăng hiệu quả đấu tranh, phòng chống tội phạm
Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức
Đảm bảo tính nhân văn, nghiêm minh và răn đe của pháp luật

Đây sẽ là một văn bản pháp luật quan trọng, góp phần xây dựng nền tư pháp hiện đại, phù hợp với bối cảnh kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế sâu rộng.

Hãy liên hệ với Luật Tô Vàng ngay bây giờ để liên hệ với luật sư của chúng tôi nếu các thông tin trên chưa giải đáp được vấn đề của quý khách đang gặp phải. Chúng tôi sẽ lắng nghe những vấn đề pháp lý mà quý khách hàng đang đối mặt, cung cấp những lời khuyên đáng tin cậy và chính xác. Luật Tô Vàng - Luật sư Cần Thơ - Dịch vụ pháp lý chuyên nghiệp.