2.1. Thuế giá trị gia tăng (GTGT)
Thuế GTGT là loại thuế đánh trên phần giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ trong quá trình sản xuất, lưu thông và tiêu dùng.
Từ năm 2026, các tiệm tạp hóa nhỏ lẻ nói riêng và hộ kinh doanh nói chung có doanh thu từ 200 triệu đồng/năm trở lên sẽ thuộc diện chịu thuế GTGT. Tùy theo quy mô doanh thu, hộ kinh doanh áp dụng:
- Phương pháp trực tiếp trên doanh thu nếu doanh thu từ 200 triệu đến 3 tỷ đồng/năm.
- Phương pháp khấu trừ nếu doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm.
Đây là loại thuế chiếm tỷ trọng lớn nhất trong nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh, đặc biệt với các ngành tạp hóa bán lẻ, dịch vụ, vận tải, xây dựng, sản xuất…
2.2. Thuế thu nhập cá nhân (TNCN)
Thuế TNCN là khoản thuế đánh trên thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh
Khác với doanh nghiệp nộp thuế thu nhập doanh nghiệp, hộ kinh doanh nộp thuế TNCN theo:
- Tỷ lệ % trên doanh thu nếu doanh thu từ 200 triệu đến 3 tỷ đồng/năm; hoặc
- 17% trên lợi nhuận nếu doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm.
Nhiều hộ kinh doanh, chủ tiệm tạp hóa thường nhầm rằng chỉ phải nộp GTGT mà không để ý đến thuế TNCN. Trên thực tế, GTGT và TNCN là hai loại thuế hoàn toàn độc lập, phải kê khai và nộp đồng thời.
Như vậy, mặc dù từ năm 2026 hộ kinh doanh, tiệm tạp hóa nhỏ lẻ không còn phải nộp lệ phí môn bài, nhưng nghĩa vụ thuế vẫn còn khá nhiều, phụ thuộc vào doanh thu. Việc xác định đúng loại thuế phải nộp ngay từ đầu sẽ giúp các chủ hộ kinh doanh tránh được rủi ro bị truy thu, xử phạt và đảm bảo hoạt động kinh doanh ổn định, lâu dài. Liên hệ Luật Tô Vàng để được hỗ trợ.
3. Trường hợp nào phải chịu thuế?
Theo khoản 25 Điều 5 và Điều 17 Luật Thuế GTGT 2024:
- Hộ, cá nhân kinh doanh (trong đó bao gồm kinh doanh tạp hóa nhỏ lẻ) có doanh thu từ 200 triệu đồng/năm trở lên phải nộp: Thuế GTGT, thuế TNCN
- Hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới 200 triệu đồng/năm: Không phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN
So với trước đây, ngưỡng doanh thu chịu thuế đã được nâng từ 100 triệu lên 200 triệu đồng/năm, giúp giảm áp lực thuế cho hộ kinh doanh nhỏ lẻ.\
4. Cách tính thuế GTGT đối với hộ kinh doanh từ 01/01/2026
- Hộ kinh doanh doanh thu từ 200 triệu đến dưới 3 tỷ đồng/năm: Tính thuế theo phương pháp trực tiếp trên doanh thu với công thức như sau:
Thuế GTGT phải nộp = Doanh thu x tỷ lệ%
Trong đó doanh thu tính thuế là toàn bộ tiền bán hàng, tiền cung ứng dịch vụ ghi trên hóa đơn, bao gồm phụ thu, phí thu thêm mà hộ được hưởng.
Ví dụ: Hộ kinh doanh bán tạp hóa, doanh thu năm 2026 là 1 tỷ đồng:
→ Thuế GTGT = 1.000.000.000 × 1% = 10.000.000 đồng
- Hộ kinh doanh doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm sẽ áp dụng phương pháp khấu trừ với công thức như sau:
Thuế GTGT phải nộp = Thuế GTGT đầu ra – Thuế GTGT đầu vào
Điều kiện cần tuân thủ: Có hóa đơn GTGT hợp pháp và thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, sổ sách.
5. Cách tính thuế TNCN
- Doanh thu từ 200 triệu – dưới 3 tỷ đồng/năm: Tính theo tỷ lệ % trên doanh thu (Thuế TNCN = Doanh thu × Tỷ lệ %)
- Doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm: Thuế TNCN = 17% × Lợi nhuận (Lợi nhuận = Doanh thu – Chi phí hợp lý). Trong đó chi phí hợp lý phải có chứng từ, hóa đơn hợp lệ theo quy định pháp luật.
6. Chủ tiệm tạp hóa cần lưu ý gì để không bị truy thu, phạt thuế?
Từ năm 2026, khi ngưỡng chịu thuế nâng lên 200 triệu đồng/năm và bỏ lệ phí môn bài, nhiều chủ tiệm tạp hóa nghĩ rằng thủ tục thuế sẽ “nhẹ hơn”. Thực tế thì cách quản lý của cơ quan thuế lại chặt chẽ hơn, đặc biệt với các hộ có doanh thu sát ngưỡng hoặc tăng nhanh. Muốn không bị truy thu, phạt tiền hay ấn định thuế, chủ tiệm tạp hóa cần đặc biệt lưu ý các điểm sau:
- Xác định đúng doanh thu thực tế trong năm
Nếu doanh thu thực tế vượt 200 triệu/năm mà vẫn khai dưới ngưỡng để né thuế, cơ quan thuế có quyền căn cứ vào hóa đơn bán hàng điện tử, sao kê tài khoản ngân hàng, dữ liệu từ đơn vị vận chuyển, ví điện tử, POS hoặc phản ánh của người mua, dữ liệu quản lý thị trường để ấn định lại doanh thu và truy thu toàn bộ số thuế thiếu kèm số tiền phạt.
- Bán hàng phải xuất hóa đơn đúng quy định
Từ 2026, hộ kinh doanh diện chịu thuế bắt buộc: phải xuất hóa đơn điện tử khi bán hàng hóa, dịch vụ. Doanh thu để tính thuế là toàn bộ tiền ghi trên hóa đơn, kể cả phụ thu, phí thu thêm.
Trường hợp không xuất hóa đơn, xuất thiếu, xuất sai giá trị → dễ bị xử phạt hành chính và bị nghi ngờ che giấu doanh thu.
- Theo dõi doanh thu để kịp thời chuyển phương pháp tính thuế
Tiệm tạp hóa khi có doanh thu vượt 3 tỷ đồng/năm thì không còn được tính thuế khoán trên % nữa mà phải chuyển sang phương pháp khấu trừ.
Nếu vẫn kê khai theo phương pháp cũ, khi thanh tra thuế vẫn có thể bị truy thu toàn bộ phần chênh lệch.
- Không chia nhỏ doanh thu để né thuế
Hiện nay có trường hợp một số hộ tách doanh thu sang: Người thân, tài khoản ngân hàng khác hoặc nhiều mã hộ kinh doanh để né thuế. Tuy nhiên hành vi này có thể bị xác định là trốn thuế. Khi bị phát hiện, ngoài truy thu, mày còn có thể bị xử phạt rất nặng, thậm chí xử lý hình sự theo quy định
- Lưu giữ chứng từ, hóa đơn đầu vào
Nếu tiệm tạp hóa có doanh thu lớn hoặc chuẩn bị chuyển sang phương pháp khấu trừ, chủ tiệm tạp hóa cần giữ đầy đủ hóa đơn mua hàng đầu vào và chứng từ thanh toán hợp lệ.
- Chủ động làm việc với cơ quan thuế khi doanh thu biến động
Khi mở rộng kinh doanh, tăng quy mô, hoặc có năm doanh thu tăng đột biến, chủ tiệm tạp hóa nên: Chủ động thông báo với cơ quan thuế, điều chỉnh phương pháp kê khai kịp thời.
Tóm lại, tiệm tạp hóa doanh thu trên 100 triệu đồng vẫn được miễn thuế GTGT từ 01/01/2026 nếu tổng doanh thu cả năm chưa đạt 200 triệu đồng. Chỉ khi doanh thu từ 200 triệu đồng/năm trở lên, chủ tiệm mới bắt buộc phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN theo quy định mới của Luật Thuế GTGT 2024.
Việc bãi bỏ lệ phí môn bài là một bước hỗ trợ rất tích cực, nhưng đi kèm là cơ chế quản lý doanh thu ngày càng chặt chẽ. Vì vậy, các chủ tiệm tạp hóa không nên chủ quan, mà cần chủ động theo dõi doanh thu, xuất hóa đơn đúng quy định và lựa chọn đúng phương pháp tính thuế để tránh rủi ro bị truy thu, xử phạt. Nếu còn băn khoăn trong quá trình kê khai, nộp thuế từ năm 2026, chủ tiệm nên liên hệ đơn vị tư vấn pháp lý uy tín để được hỗ trợ kịp thời, đảm bảo hoạt động kinh doanh ổn định và an toàn pháp lý lâu dài.
CÔNG TY LUẬT TÔ VÀNG - HỖ TRỢ PHÁP LÝ TRỌN GÓI TỪ A-Z
Hotline/Zalo: 0939131316
Fangage: Công ty Luật Tô Vàng - Luật sư tư vấn Cần Thơ
Website: luattovang.vn
Xem thêm: Cập nhật thông tin cư trú trên VNeID trước ngày 15/12 để tránh bị phạt