Toàn cảnh thực trạng lừa đảo môi giới kết hôn nước ngoài - kết hôn giả tại Việt Nam

Trong nhiều trường hợp, người muốn kết hôn phải đóng từ 40 – 300 triệu đồng, chưa tính chi phí làm giấy tờ, dịch thuật, đi lại.

1.2 Các trường hợp thực tế tại Việt Nam

Không chỉ xuất hiện trên báo chí, mạng xã hội, mà ngay trong các hội nhóm mai mối, nhiều vụ việc lừa đảo kết hôn với người nước ngoài đã xảy ra với những thủ đoạn ngày càng tinh vi. Một trong số đó là trường hợp của chị H.N (Hải Dương) – nạn nhân bị lừa bởi một tài khoản giả danh làm môi giới trong nhóm Facebook có tên “Hội mai mối kết hôn Hàn – Việt”.

Theo chia sẻ của chị H.N, khi thấy bài đăng tuyển “tìm vợ cho đàn ông Hàn Quốc hiền lành, tài chính tốt”, chị đã chủ động liên hệ. Người môi giới tỏ ra chuyên nghiệp, đưa ra thông tin cá nhân, ảnh chụp, yêu cầu “kiểm tra tính phù hợp” và yêu cầu chị:

- Cung cấp thông tin cá nhân

- Gửi ảnh hồ sơ

- Nộp 5 triệu đồng gọi là tiền đặt lịch xem mặt

Không chỉ vậy, người này còn yêu cầu chị mua vé máy bay vào TP.HCM để tham gia buổi gặp mặt với gia đình nhà trai. Tất cả đều đi kèm lời hứa hẹn:

“Chị cứ chuẩn bị, em sẽ gửi thông tin vé, địa chỉ khách sạn và lịch gặp. Bên nhà trai rất nghiêm túc.”

Tin tưởng, chị H.N chuyển khoản theo yêu cầu và chuẩn bị mọi thủ tục. Tuy nhiên:

- Không nhận được thông tin vé máy bay,

- Không có lịch hẹn,

- Và cuối cùng, chị bị chặn liên lạc hoàn toàn.

Chỉ sau vài ngày, chị mới nhận ra mình trở thành nạn nhân của đường dây lừa đảo kết hôn xuyên biên giới.

Theo thông tin từ Công an huyện S.C, nhiều gia đình đã trình báo việc con em bị dụ dỗ kết hôn và xuất cảnh trái phép với thủ đoạn gần giống nhau: kết bạn qua mạng, gợi chuyện tình cảm, sắp xếp gặp mặt, đề nghị cưới gấp và hỗ trợ chi phí lớn để lấy lòng gia đình.

Một trường hợp khác là V.T.D (SN 200x, trú tại xã S.K). Sau khi quen biết một người đàn ông Trung Quốc qua môi giới từ Lào Cai, D. đồng ý làm vợ người này. Đối tượng đưa cho gia đình 100 triệu đồng để tổ chức cưới và hỗ trợ làm giấy tờ. Sau khi hoàn thành thủ tục xác nhận tình trạng hôn nhân, D. xuất cảnh.

Tuy nhiên, chỉ sau một thời gian sống tại Trung Quốc, D. đã tìm cách trốn về Việt Nam. Tại cơ quan chức năng, cô kể lại việc bị đối xử như tài sản chung của gia đình: “Tôi tưởng mình kết hôn với một người. Nhưng sang đến nơi thì người đàn ông đó bị bệnh, và những người đàn ông khác trong gia đình coi tôi là vợ.”

Những vụ việc trên cho thấy một thực tế đáng lo ngại: hôn nhân xuyên biên giới đang bị lợi dụng để che giấu hành vi mua bán người, xâm hại tình dục và bóc lột sức lao động.

Đáng chú ý, những nạn nhân thường là: Phụ nữ trẻ / Ít hiểu biết về pháp luật / Thuộc vùng sâu, vùng biên giới / Hoàn cảnh kinh tế khó khăn. Đây là nhóm dễ trở thành mục tiêu của các đối tượng môi giới bất hợp pháp.

2. Ở chiều ngược lại: Người nước ngoài lại trở thành nạn nhân của kết hôn giả

Điều đáng lo ngại là loại tội phạm này hiện nay không chỉ đơn thuần là "lừa đảo môi giới" mà nó ngày càng phát triển, biến tướng, diễn ra theo hai chiều hướng trong đó bao gồm cả thực trạng những "cô dâu" Việt Nam tinh vi lừa đảo người nước ngoài bằng hình thức đồng ý kết hôn để trục lợi tài chính từ các sính lễ,...

2.1. Hành vi phổ biến và cơ chế lừa đảo

- Nhận tiền “sính lễ” hoặc đặt cọc hồ sơ rồi biến mất: Một số đối tượng lợi dụng nhu cầu kết hôn của người nước ngoài để thu tiền sớm dưới các hình thức “sính lễ”, “phí đặt cọc hồ sơ” hay chi phí dịch vụ trung gian. Sau khi nhận tiền, họ nhanh chóng cắt liên lạc, để lại nạn nhân trong tình trạng mất mát tài chính và bối rối pháp lý.

- Kết hôn giả để nhập quốc tịch, sau đó yêu cầu ly hôn: Một thủ đoạn khác là giả vờ đồng ý kết hôn nhằm giúp người nước ngoài hoàn tất thủ tục nhập quốc tịch hoặc cư trú hợp pháp. Ngay khi đạt được mục đích, đối tượng sẽ ép người nước ngoài ly hôn hoặc đòi lợi ích bất hợp pháp, khiến nạn nhân không chỉ mất tiền mà còn có thể đối mặt với rắc rối pháp lý.

- Thỏa thuận cưới để lấy visa định cư hoặc tiền bảo lãnh:  Trong nhiều trường hợp, hôn nhân trở thành “hợp đồng kinh tế”: người Việt nhận lời cưới với mục tiêu giúp người nước ngoài xin visa định cư, thẻ xanh hoặc các giấy tờ hợp pháp khác, đồng thời yêu cầu khoản tiền lớn dưới dạng “bảo lãnh”, “chi phí hợp pháp hóa hồ sơ”. Nếu không thực hiện, họ có thể đe dọa hoặc gây áp lực tinh thần, khiến nạn nhân bị tổn thương nặng nề.

2.2. Hậu quả tài chính và xã hội

Những vụ việc được ghi nhận cho thấy thiệt hại tài chính của người nước ngoài có thể lên đến hàng trăm nghìn USD. Ngoài thiệt hại về tiền bạc, họ còn phải đối mặt với rủi ro pháp lý, mất uy tín cá nhân công dân và bộ mặt đất nước, và áp lực tinh thần lớn khi bị kéo vào những vụ kiện hôn nhân hoặc điều tra nhập cư.

Điều đáng lưu ý là loại lừa đảo này thường diễn ra tinh vi, dưới hình thức “giả vờ yêu” hoặc xây dựng mối quan hệ lâu dài để tạo lòng tin, khiến nạn nhân khó phát hiện sớm.

2.3. Thực trạng và xu hướng

Các chuyên gia pháp lý và cơ quan chức năng cảnh báo rằng chiều ngược lại của kết hôn giả đang ngày càng gia tăng, đặc biệt khi giao thương quốc tế, du học và di cư phát triển mạnh. Việc nhận thức kém về văn hóa, pháp luật và thủ tục hôn nhân ở nước ngoài khiến nhiều người nước ngoài trở thành mục tiêu dễ dàng. Nhận diện sớm các dấu hiệu bất thường trong mối quan hệ hôn nhân là cách hiệu quả để giảm thiểu rủi ro.

3. Khung pháp lý điều chỉnh hành vi

Việt Nam không cấm kết hôn với người nước ngoài, nhưng quy định rất rõ các hành vi vi phạm: