Ngoại tình sẽ bị hạn chế quyền nuôi con?
Trong xã hội hiện đại, khi tư duy và lối sống bắt...
0939.13.13.16 luattovang@gmail.com
“Tôi hiện có thu nhập cao hơn, công việc ổn định hơn, liệu có thể giành lại quyền nuôi con không?”
Đây là một trong những câu hỏi mà các luật sư thường xuyên nhận được từ khách hàng sau khi ly hôn. Trên thực tế, không ít người cho rằng việc có mức thu nhập cao hơn, sở hữu nhà ở riêng hoặc điều kiện kinh tế tốt hơn sẽ là căn cứ để Tòa án giao quyền trực tiếp nuôi con cho mình. Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam không xem điều kiện kinh tế là yếu tố duy nhất hay yếu tố quyết định trong việc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn.
Mục tiêu cao nhất mà pháp luật hướng đến trong các vụ việc liên quan đến con chưa thành niên là bảo đảm lợi ích tốt nhất của trẻ em, chứ không phải bảo đảm quyền lợi của cha hoặc mẹ.
Vậy người không trực tiếp nuôi con nhưng hiện nay có điều kiện kinh tế tốt hơn có được yêu cầu thay đổi quyền nuôi con hay không? Tòa án sẽ căn cứ vào những yếu tố nào để xem xét yêu cầu này? Hãy cùng Công ty Luật Tô Vàng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
Theo Điều 84 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, sau khi bản án hoặc quyết định ly hôn có hiệu lực pháp luật, việc giao con cho một bên trực tiếp nuôi dưỡng không phải là quyết định bất biến. Trong quá trình phát triển của trẻ, nếu xuất hiện những thay đổi liên quan đến điều kiện chăm sóc, giáo dục hoặc môi trường sống của con thì việc thay đổi người trực tiếp nuôi con hoàn toàn có thể được xem xét. Pháp luật cho phép cha, mẹ hoặc một số cá nhân, tổ chức có thẩm quyền yêu cầu Tòa án thay đổi người trực tiếp nuôi con trong những trường hợp luật định. Điều này nhằm bảo đảm rằng trẻ em luôn được sống trong môi trường phù hợp nhất với sự phát triển về thể chất, tinh thần và phát triển nhân phẩm của mình.
Có điều kiện kinh tế tốt hơn có thể giành lại quyền nuôi con không?
Câu trả lời là có thể nhưng cũng không phải là điều kiện duy nhất để giành lại quyền nuôi con. Nhiều người lầm tưởng rằng chỉ cần chứng minh mình có mức thu nhập cao hơn người đang trực tiếp nuôi con thì sẽ được Tòa án giao quyền nuôi con. Tuy nhiên, theo khoản 2 Điều 84 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, việc thay đổi người trực tiếp nuôi con chỉ được xem xét khi thuộc một trong hai trường hợp sau:
Cha và mẹ thống nhất thay đổi người trực tiếp nuôi con và sự thỏa thuận này phù hợp với lợi ích của con. Ví dụ, người mẹ đang trực tiếp nuôi con nhưng chuẩn bị ra nước ngoài làm việc dài hạn nên hai bên thống nhất giao con cho người cha chăm sóc. Nếu việc thay đổi này bảo đảm quyền lợi của trẻ thì Tòa án có thể công nhận.
Trên thực tế, đa số các yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con phát sinh khi có căn cứ cho rằng người đang trực tiếp nuôi dưỡng không còn đáp ứng được các điều kiện cần thiết để bảo đảm sự phát triển toàn diện của trẻ. Điều này có thể thể hiện qua việc không còn khả năng chăm lo các nhu cầu thiết yếu của con, thiếu sự quan tâm, chăm sóc, giáo dục cần thiết hoặc có những hành vi, lối sống gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường sống và sự phát triển của trẻ. Trong những trường hợp như vậy, người không trực tiếp nuôi con hoàn toàn có quyền yêu cầu Tòa án xem xét thay đổi người trực tiếp nuôi con. Tuy nhiên, việc có điều kiện kinh tế tốt hơn không đồng nghĩa với việc đương nhiên được giao quyền nuôi con, bởi Tòa án sẽ đánh giá toàn diện nhiều yếu tố khác nhau trên cơ sở bảo đảm lợi ích tốt nhất cho trẻ em.
Một trong những điểm đáng chú ý của Nghị quyết số 01/2024/NQ-HĐTP là đã hướng dẫn cụ thể việc đánh giá "quyền lợi về mọi mặt của con" khi giải quyết các tranh chấp liên quan đến quyền nuôi con. Theo đó, khi xem xét yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn, Tòa án không chỉ đánh giá một yếu tố riêng lẻ mà phải xem xét toàn diện nhiều điều kiện khác nhau nhằm bảo đảm lợi ích tốt nhất cho trẻ.
Trước hết, Tòa án sẽ xem xét điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục con của mỗi bên. Việc đánh giá không chỉ dừng lại ở mức thu nhập hay khả năng tài chính mà còn bao gồm điều kiện chỗ ở, môi trường học tập, khả năng chăm sóc sức khỏe, thời gian dành cho con cũng như khả năng quản lý, giáo dục và định hướng sự phát triển của trẻ. Trên thực tế, một người có thu nhập cao chưa chắc đã được đánh giá có điều kiện nuôi con tốt hơn nếu thường xuyên vắng nhà hoặc không có đủ thời gian quan tâm, chăm sóc con.
Bên cạnh đó, sự gắn bó về mặt tình cảm giữa con với cha hoặc mẹ cũng là yếu tố đặc biệt quan trọng. Nếu trẻ đã sinh sống ổn định với một bên trong thời gian dài, có sự gắn kết về tâm lý, tình cảm và đang phát triển bình thường thì việc thay đổi môi trường sống có thể gây ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình phát triển của trẻ. Chính vì vậy, Tòa án thường rất thận trọng khi xem xét yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con.
Ngoài các điều kiện về vật chất và môi trường sống, Tòa án còn đánh giá mức độ quan tâm, trách nhiệm thực tế của cha mẹ đối với con. Những hành vi thể hiện sự quan tâm thường xuyên như chăm lo việc học tập, sức khỏe, đời sống tinh thần hoặc đồng hành cùng con trong quá trình trưởng thành đều có thể trở thành căn cứ quan trọng để xác định ai là người phù hợp hơn trong việc trực tiếp nuôi dưỡng trẻ.
Một nguyên tắc xuyên suốt được pháp luật ưu tiên bảo vệ là sự ổn định trong cuộc sống của con. Nếu trẻ đang có môi trường sống ổn định, được học tập, chăm sóc và phát triển bình thường thì việc thay đổi người trực tiếp nuôi con chỉ nên được thực hiện khi thật sự cần thiết và có căn cứ rõ ràng chứng minh việc thay đổi đó sẽ mang lại lợi ích tốt hơn cho trẻ.
Đối với trẻ từ đủ 07 tuổi trở lên, nguyện vọng của con cũng là yếu tố bắt buộc phải được xem xét. Mặc dù đây không phải là căn cứ duy nhất để Tòa án đưa ra quyết định, nhưng ý kiến của trẻ sẽ được cân nhắc cùng với các yếu tố khác nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em.
Trong các vụ án tranh chấp quyền nuôi con, chứng cứ đóng vai trò đặc biệt quan trọng bởi Tòa án sẽ căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ hợp pháp để đánh giá yêu cầu của các bên. Do đó, người yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con cần chuẩn bị đầy đủ các tài liệu chứng minh rằng việc thay đổi này là cần thiết và phù hợp với lợi ích tốt nhất của trẻ.
Tùy từng trường hợp cụ thể, các chứng cứ có thể là tài liệu chứng minh về điều kiện kinh tế, công việc ổn định, nơi ở phù hợp, khả năng bảo đảm việc học tập và chăm sóc sức khỏe cho con. Đồng thời, nếu cho rằng người đang trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện nuôi dưỡng trẻ thì người yêu cầu cũng cần cung cấp các tài liệu, hình ảnh, video hoặc văn bản xác nhận từ cơ quan, tổ chức có thẩm quyền để chứng minh cho nhận định này.
Có thể thấy, việc thu thập và cung cấp chứng cứ đầy đủ, khách quan và hợp pháp không chỉ giúp Tòa án có cơ sở đánh giá chính xác điều kiện của các bên mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả giải quyết vụ việc. Vì vậy, trước khi thực hiện thủ tục yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con, các bên nên tìm hiểu kỹ quy định pháp luật hoặc tham khảo ý kiến luật sư để có sự chuẩn bị tốt nhất cho quá trình tố tụng.
Trong các vụ án tranh chấp quyền nuôi con, chứng cứ đóng vai trò đặc biệt quan trọng bởi Tòa án sẽ căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ hợp pháp để đánh giá yêu cầu của các bên. Do đó, người yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con cần chuẩn bị đầy đủ các tài liệu chứng minh rằng việc thay đổi này là cần thiết và phù hợp với lợi ích tốt nhất của trẻ.
Tùy từng trường hợp cụ thể, các chứng cứ có thể là tài liệu chứng minh về điều kiện kinh tế, công việc ổn định, nơi ở phù hợp, khả năng bảo đảm việc học tập và chăm sóc sức khỏe cho con. Đồng thời, nếu cho rằng người đang trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện nuôi dưỡng trẻ thì người yêu cầu cũng cần cung cấp các tài liệu, hình ảnh, video hoặc văn bản xác nhận từ cơ quan, tổ chức có thẩm quyền để chứng minh cho nhận định này.
Có thể thấy, việc thu thập và cung cấp chứng cứ đầy đủ, khách quan và hợp pháp không chỉ giúp Tòa án có cơ sở đánh giá chính xác điều kiện của các bên mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả giải quyết vụ việc. Vì vậy, trước khi thực hiện thủ tục yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con, các bên nên tìm hiểu kỹ quy định pháp luật hoặc tham khảo ý kiến luật sư để có sự chuẩn bị tốt nhất cho quá trình tố tụng.
Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con không làm chấm dứt quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con. Theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình, dù không còn trực tiếp nuôi dưỡng con, cha hoặc mẹ vẫn có trách nhiệm tôn trọng quyền được sống chung của con với người đang trực tiếp nuôi dưỡng, đồng thời tiếp tục thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng nhằm bảo đảm các điều kiện cần thiết cho việc học tập, sinh hoạt và phát triển của trẻ. Bên cạnh đó, người không trực tiếp nuôi con vẫn có quyền và nghĩa vụ thăm nom, chăm sóc, giáo dục con theo quy định của pháp luật mà không ai được cản trở.
Đối với người trực tiếp nuôi con, pháp luật ghi nhận quyền yêu cầu bên còn lại thực hiện đầy đủ nghĩa vụ cấp dưỡng cũng như tôn trọng quyền nuôi con của mình. Đồng thời, người trực tiếp nuôi con và các thành viên trong gia đình có trách nhiệm tạo điều kiện để con duy trì mối quan hệ tình cảm với cha hoặc mẹ không trực tiếp nuôi dưỡng, không được cản trở việc thăm nom hợp pháp của người còn lại.
Tuy nhiên, quyền thăm nom con không phải là quyền tuyệt đối. Trong trường hợp người không trực tiếp nuôi con lợi dụng việc thăm nom để cản trở, gây ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng hoặc giáo dục trẻ thì người trực tiếp nuôi con có quyền yêu cầu Tòa án xem xét hạn chế quyền thăm nom nhằm bảo đảm môi trường sống và sự phát triển ổn định cho con. Quy định này thể hiện nguyên tắc xuyên suốt của pháp luật hôn nhân và gia đình là mọi quyết định liên quan đến trẻ em đều phải đặt lợi ích tốt nhất của trẻ lên hàng đầu.
Như vậy, có điều kiện kinh tế tốt hơn sau ly hôn không đồng nghĩa với việc chắc chắn được Tòa án giao quyền trực tiếp nuôi con. Trên thực tế, điều kiện tài chính chỉ là một trong nhiều yếu tố được xem xét. Khi giải quyết yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con, Tòa án sẽ đánh giá toàn diện các điều kiện về vật chất, tinh thần, môi trường sống, khả năng chăm sóc, sự gắn bó tình cảm và nguyện vọng của trẻ nhằm bảo đảm lợi ích tốt nhất cho con.
Nếu bạn đang gặp khó khăn trong việc giành quyền nuôi con hoặc muốn thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn, việc tham khảo ý kiến luật sư từ sớm sẽ giúp bạn xây dựng phương án phù hợp và chuẩn bị đầy đủ chứng cứ để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
CÔNG TY LUẬT TÔ VÀNG - HỖ TRỢ PHÁP LÝ TOÀN DIỆN
Chuyên tư vấn – tranh tụng – giải quyết tranh chấp đất đai
- Hotline: 0939.13.13.16
- Fanpage: Công ty Luật Tô Vàng – Luật sư tư vấn Cần Thơ
- Website: Luật Tô Vàng | Luật sư Cần Thơ và các tỉnh thành
Xem thêm: Tiệm tạp hóa doanh thu trên 100 triệu có phải nộp thuế GTGT từ 2026?
Xem thêm: Khai thuế và xuất hóa đơn cho hộ kinh doanh - Quy định mới 2026